RAPPORT
‘Veilen emissierechten bedreigt positie Rotterdam’
Persbericht Roland Berger Strategy Consultants:
Het invoeren van een Europees veilingsysteem van emissierechten voor de olieraffinage-industrie heeft aanzienlijke gevolgen voor de sector in Nederland. Veilen zal leiden tot een verplaatsing van olieraffinage naar landen buiten de EU en resulteert niet in de beoogde reductie van CO2-uitstoot. Dat zegt Roland Berger Strategy Consultants op basis van onderzoek naar de Nederlandse olieraffinage-industrie in opdracht van de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie.
In het nieuwe plan, dat in 2013 wordt ingevoerd, moeten bedrijven bieden op het recht om CO2 te mogen uitstoten. Naar schatting levert dit een extra kostenpost op van één tot drie dollar per vat ruwe olie. De Nederlandse olieraffinaderijen zullen hierdoor hun sterke internationale concurrentiepositie verliezen.
Positie Rotterdam onder druk
De economische effecten zullen vooral Rotterdam treffen. De Nederlandse olieraffinaderijen exporteren 61% van hun totale productie, waarvan bijna de helft naar landen buiten de EU. Bovendien wordt 93% van het totaal verhandelde volume geëxporteerd. Hierdoor zal het niet mogelijk zijn om stijgende kosten als gevolg van emissierechtenveiling door te berekenen in de verkoopprijs van olieproducten, aangezien raffinaderijen buiten de EU hun prijzen gelijk zullen houden.
De teruglopende winstgevendheid van Nederlandse raffinaderijen die hierdoor ontstaat, heeft grote gevolgen voor de Nederlandse oliehandel. De Rotterdamse haven is momenteel het belangrijkste Europese handelscentrum voor ruwe olie en olieproducten, maar deze functie zal door het afnemen van de Nederlandse olieraffinage ernstig worden geschaad. Door aanwezigheid van raffinaderijen kan Nederland ruwe olie importeren, raffineren en als hoogwaardige olieproducten exporteren. Met de introductie van emissierechtenveiling zal Nederland steeds meer olieproducten moeten importeren en minder kunnen exporteren.
Schade aan Nederlandse economie en werkgelegenheid
Door intensievere internationale concurrentie, gedreven door capaciteitstoenames buiten de EU, komt 15% van de banen in de Nederlandse olieraffinaderijen onder druk. Een wereldwijde crisis zal tot een vermindering in werkgelegenheid van maar liefst 30% kunnen leiden. Als de EU daarnaast een emissierechtenveiling introduceert, komt olieraffinage in de EU helemaal onder druk. EU-olieraffinaderijen zullen door het ontbreken van een level playing field in toenemende mate minder tot niet kunnen exporteren. In dit scenario zal 50% van de werknemers in de olieraffinage-industrie moeten vrezen voor ontslag. Bovendien voorspelt Roland Berger een afname in bruto nationaal product van vijf tot zes miljard euro en een aanzienlijk negatief effect op de positieve handelsbalans.
Geen lagere mondiale uitstoot
Een ander gevolg van het nieuwe systeem is dat er meer olie geraffineerd zal worden buiten de EU. Niet-Europese raffinaderijen richten hun productie zo winstgevend mogelijk in, ongeacht de hoeveelheid CO2 die daarmee uitgestoten wordt. Zo wordt buiten de EU regelmatig gebruik gemaakt van zware stookolie als energiebron, wat leidt tot extra uitstoot van CO2. De mondiale uitstoot zal daarom niet afnemen. Door deze carbon leakage streeft de nieuwe EU-emissieveiling haar doel voorbij.
Raffinaderijen bepleiten andere oplossing
Raffinaderijen zijn zich ervan bewust dat zij zullen moeten bijdragen aan CO2-reductie, maar bepleiten hiervoor een andere oplossing dan emissierechtenveiling. Roland Berger ziet benchmarking als geschikt alternatief: dit wordt sinds lange tijd gebruikt als middel om energiezuinigheid te bevorderen en wordt door industriebedrijven breed gedragen. Benchmarking stelt raffinaderijen in staat zich te spiegelen aan de energiezuinigheid van andere raffinaderijen om zo hun eigen processen te verbeteren. De overheid zou daarnaast efficiencydoelen moeten stellen voor zowel binnen- als buitenlandse raffinaderijen. Dat garandeert zowel een eerlijk concurrentieveld als het terugdringen van CO2-emissies.
Bron:
Persbericht Roland Berger, 5 december 2008
Rapport: ’Implications of the planned ETS auctioning on the refining sector in the Netherlands’ (16 oktober 2008, pdf, 69 pag)
Appendix bij rapport (pdf, 27 pag)
Extract (december 2008, pdf, 32 pag)
Samenvatting: